Thỏ ty tử có tác dụng gì? cách dùng chữa bệnh hiệu quả

Thỏ ty tử: Nguồn gốc, tác dụng và cách sử dụng hiệu quả: Thỏ ty tử hay còn có tên gọi dân gian khác là dây tơ hồng, là một loại cây ký sinh quen thuộc đối với người dân nông thôn Việt Nam. Hạt của thỏ ty tử được dùng nhiều trong các bài thuốc Đông y có nhiều tác dụng đối với sức khỏe. Hãy cùng  Fansipan Việt Nam tìm hiểu thêm về loại thảo dược này nhé!

Mục lục

Thỏ ty tử là gì?

Cây thỏ ty tử còn có tên gọi khác là cây tơ hồng, miễn tử, đậu ký sinh, Thỏ ty thực, Thổ ty tử, Thỏ lư, Thỏ lũ, Thỏ lũy, Xích cương, Thổ khâu, Ngọc nữ, Đường mông, Hỏa diệm thảo, Dã hồ ty, Ô ma, Kim cô, Hồ ty, Lão thúc phu, Nghinh dương tử, Nàn đại lan…

  • Tên khoa học: Cuscuta hygrophilae Pears
  • Chi: Tơ hồng (Cuscuta)
  • Họ: Họ Bìm bìm (Convolvulaceae).

th0 ty

Thỏ ty tử là loài thực vật sống ký sinh, mọc leo và cuốn vào một thân cây vật chủ khác

Tại nước ta, cây tơ hồng mọc ở nhiều nơi nhưng phổ biến hơn cả là tại vùng đồng bằng và vùng trung du. Vì vậy, nếu bạn muốn có hạt thỏ ty tử để làm thuốc thì có thể tìm ở bất cứ đâu.

Đặc điểm của thỏ ty tử

Thỏ ty tử có thân hình sợi màu vàng hoặc nâu nhạt, không có lá, lá sẽ biến thành vảy và có rễ mút để hút thức ăn từ cây chủ. Ngoài ra, thỏ ty tử có hoa hình cầu, màu trắng nhạt, đặc biệt là không có cuống, quả có hình trứng, có kẽ nứt, trong quả sẽ chứa 2-4 hạt, hình trứng, dài 2mm và đỉnh dẹt.

Với hạt, thỏ ty tử có hình tròn, đường kính rất nhỏ, dưới 0,1cm. Vỏ bên ngoài màu nâu đỏ hoặc vàng nâu, hơi xù xì. Nếu như chúng ta dùng kính lúp soi thì có thể thấy những nếp vân nhăn nhỏ, đầu có chấm nhỏ màu trắng.

Ngoài ra, khi hạt nấu với nước sôi thì dễ tách vỡ, lộ nhân hình tròn màu trắng. Theo kinh nghiệm thì những loại nào màu vàng xám, hạt mẩy, nhất là không lẫn tạp chất vào thì đó là loại tốt.

Thông thường, cuối mùa thu sẽ là khoảng thời gian quả thỏ ty tử già và người ta sẽ thu hái, chọn lấy hạt rửa sạch, sau đó phơi khô/ sấy khô rồi tẩm nước muối sao để dùng dần.

Theo Đông y, thỏ ty thực có vị ngọt, cay và tính ấm, có tác dụng ôn thận tráng dương, bổ thận, dưỡng can, ích tinh thủy, kiện cốt…

Theo nghiên cứu hiện đại, thỏ ty tử có chứa nhiều thành phần hóa học tốt cho sức khỏe gồm: Lecithin, Glycoside, chất quercetin, hyperin, astragalin, carotenoid, vitamin A và cùng nhiều chất có lợi cho sức khỏe khác.

vitamin a tot cho suc khoe

Theo nghiên cứu thỏ ty tử có nhiều vitamin A tốt cho sức khỏe

Bộ phận dùng, chế biến, bảo quản

Bộ phận dùng: Hạt (tên khoa học: Semen Cuscutae Chinensis). Dược liệu tốt là những loại hạt chắc, mập.

Vị thuốc thỏ ty tử có hình tròn, đường kính nhỏ (0.1cm). Vỏ ngoài hơi xù xì, có màu đỏ hoặc vàng nâu, soi dưới kính lúp thấy có những nếp vân nhăn nhỏ. Khi nấu với nước sôi, phần nhân hình tròn màu trắng lộ ra.

Thu hoạch: Mùa thu, khi hạt chín.

Sơ chế: Đến mùa thu hoạch, cắt dây tơ hồng về, đập dập lấy hạt rồi phơi khô.

Bào chế:

  • Rửa sạch, phơi khô rồi đem tẩm với nước muối (hoặc dùng với nước để làm bánh).
  • Thỏ ty tử bính: Nguyên liệu đem rửa sạch, đun với nước sôi cho đến khi nở hoa, đặc như cháo, màu nâu xám thì giã nát, làm thành bánh (bính). Hoặc, bạn cũng có thể trộn nguyên liệu trên vơi bột mì, rượu nếp để làm bánh rồi cắt thành miếng nhỏ, phơi khô.

Bảo quản: Dược liệu nên được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát.

Thành phần hóa học của thỏ ty tử

Theo một số nghiên cứu tại Trung Quốc, vị thuốc có chứa các chất hóa học sau:

  • glycoside
  • quercetin
  • lecithin
  • carotenoid
  • vitamin A
  • Các chất khác.

Tính vị

Thỏ ty tử có bị cau, ngọt, tính ấm.

  • Vị cay, tính bình (theo Bản Kinh).
  • Vị ngọt, không độc (theo Biệt Lục).
  • Vị cay, ngọt, tính hơi ôn (theo Cảnh Nhạc Toàn Thư).
  • Vị ngọt, tính bình, không độc (theo Trung Quốc Dược Học Đại Từ Điển).
  • Vị cay, ngọt, tính ấm (theo Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách).

Tác dụng dược lý

Theo nghiên cứu y học hiện đại:

  • Tăng trương lực co bóp tim, hạ huyết áp.
  • Tăng cường chức năng miễn dịch của cơ thể.
  • Ức chế sự phát triển tế bào ung thư.
  • Trị đục thủy tinh thể.

Theo y học cổ truyền:

Vị thuốc có tác dụng:

  • Bổ dương, ích âm
  • Cố tinh
  • Súc niệu
  • Minh mục (sáng mắt)
  • Chỉ tả
  • Dưỡng cơ, kiện cốt
  • Ôn thận, tráng dương.

Nhờ vào đặc tính dược lý trên, vị thuốc có thể được dùng để chủ trị các vấn đề bệnh lý sau:

  • Đau lưng, mỏi gối
  • Tiết tinh, di tinh
  • Thận hư, dương hư
  • Tiểu nhiều
  • Tiêu chảy lâu ngàu
  • Mờ mắt (do can thận suy).

Liều dùng và cách dùng

  • Liều dùng: 12 -16 gam/ ngày.
  • Cách dùng: Phối hợp với các vị thuốc khác.

Tác dụng của thỏ ty tử đối với sức khỏe và trong điều trị bệnh

Theo Đông y, thỏ ty tử có vị ngọt, cay, tính hơi ấm, đi vào 3 kinh can, thận, tỳ, trong đó tác động chủ yếu vào thận. Do đó, Thỏ ty tử được coi là vị thuốc quý đối với nam giới có tác dụng:

  • Bổ dương, ích âm, cố tinh, súc niệu, minh mục, chỉ tả
  • Bổ bất túc, ích khí, uống lâu ngày sẽ sáng mắt, tăng tuổi thọ
  • Dưỡng cơ, cường âm, kiện cốt
  • Ôn thận, tráng dương, bổ Can, minh mục

sinh ly

Thỏ ty tử được coi là vị thuốc quý đối với nam giới

Trong các bài thuốc Đông y, thỏ ty tử được dùng để trị các bệnh:

  • Đau lưng, gối mỏi
  • Di tinh, tiết tinh
  • Thận dương hư, lưng đau, tiểu nhiều, tiêu chảy lâu ngày do Thận hư, mắt mờ do Can Thận suy.

Theo y học hiện đại, thỏ ty tử có những tác dụng dược tính sau:

Thỏ ty tử làm hạ huyết áp

  • Trên nhiều thực nghiệm cho thấy, chiết xuất từ thỏ ty tử có tác dụng tăng lực co bóp của tim, làm hạ huyết áp, hưng phấn cổ tử cung.

Thỏ ty tử tăng cường hệ miễn dịch

  • Thực nghiệm chiết dịch Thỏ ty tử vào ổ bụng thỏ, thấy tăng tác dụng thực bào, hoạt tính hình thành hợp với kháng thể.

Thỏ ty tử ức chế các tế bào ung thư

  • Thí nghiệm khi cho thỏ uống dung dịch Thỏ ty tử với lượng 1g/kg, mỗi tuần 3 lần, liên tục 36 tuần, thì thấy có tác dụng ức chế sự phát triển tế bào ung thư da đầu vú.

Thỏ ty tử bảo vệ gan

  • Người ta cho chuột uống nước sắc Thỏ ty tử thấy có tác dụng phòng trị tứ khí hóa than dẫn đến tổn thương Glucose.

Thỏ ty tử có tác dụng tốt đối với chứng đục thủy tinh thể

  • Nhiều kết quả nghiên cứu cho thấy nước sắc Thỏ ty tử có tác dụng tốt đối với chứng mắt có màng do đục thủy tinh thể.

Một số bài thuốc chữa bệnh từ thỏ ty tử

Thỏ ty tử trị mặt mọc mụn, nhức đau

  • Nguyên liệu: 1 nắm hạt thỏ ty tử
  • Cách làm: Giã nát hạt thỏ ty tử rồi ép lấy nước bôi vào chỗ có mụn.
  • Tác dụng chính: trị mặt mọc mụn, nhức đau

Thỏ ty tử trị thân thể và mặt sưng to

  • Nguyên liệu: Thỏ ty tử 1 thăng, Rượu 5 thăng
  • Cách làm: Ngâm thỏ ty tử trong rượu khoảng 2-3 ngày sau đó lấy ra dùng.
  • Liều dùng: Mỗi lần uống 1 thăng, ngày 3 lần
  • Tác dụng chính: Trị tự nhiên cơ thể bị sưng phù và mặt sưng to

Thỏ ty tử trị trĩ sưng, ngứa, trong hậu môn

  • Nguyên liệu: 1 nắm thỏ ty tử, 1 quả trứng gà
  • Cách làm: Đem thỏ ty tử chưng cho hơi vàng đen,tán nhuyễn, hòa với trứng gà bôi.
  • Tác dụng chính: trị trĩ sưng, ngứa, trong hậu môn đau

Thỏ tỷ tử giúp bổ Thận khí, tráng dương

  • Nguyên liệu: Thỏ ty tử 1 cân, phụ tử 160g
  • Cách làm: Cho thỏ ty tử chưng rượu, sấy khô. Sau đó đem tán bột cùng với Phụ tử rồi trộn với rượu hồ làm viên, to bằng hạt Ngô đồng lớn.
  • Liều dùng: Mỗi lần uống 50 viên với rượu.
  • Tác dụng chính: bổ Thận khí, tráng dương đạo,trợ tinh thần, khinh (làm nhẹ) lưng, chân.

Thỏ ty tử trị Tâm Thận bất túc, tinh thiếu, huyết khô

  • Nguyên liệu: Thỏ ty tử 80g, Mạch môn 80g
  • Cách làm: Đem thỏ ty tử đi chưng với rượu. Mạch môn bỏ lõi tán mịn rồi trộn chung tất cả với mật ong làm thành hoàn viên to bằng hạt ngô đồng.
  • Liều dùng: Mỗi lần uống 70 viên lúc đói với nước muối hoặc với nước sôi, trước bữa ăn.
  • Tác dụng chính: Trị Tâm Thận bất túc, tinh thiếu, huyết khô, phiền nhiệt, khát muốn uống, tinh hư, huyết ít.

Thỏ ty tử trị Tâm khí bất túc, suy tư quá độ, Thận kinh hư tổn

  • Nguyên liệu: Thỏ ty tử 200g, Bạch phục linh 120g, Thạch liên tử (bỏ vỏ) 80g.
  • Cách làm: Đem tất cả các nguyên liệu trên đi tán bột. Trộn với rượu làm hoàn viên to bằng hạt Ngô đồng.
  • Liều dùng: Mỗi lần uống 30 viên với nước muối vào lúc đói
  • Tác dụng chính: Trị Tâm khí bất túc, suy tư quá độ, Thận kinh hư tổn, chân dương không vững, tiểu đục, hay mơ, tiết tinh.

Thỏ ty tử trị dễ sảy thai

  • Nguyên liệu: Thỏ ty tử, 160g, Tang ký sinh, Tục đoạn, A giao đều 80g.
  • Cách làm: Sao thỏ ty tử sau đó tán bột tất cả các nguyên liệu trên trừ A giao. Đem A giao nấu với nước cho chảy ra rồi trộn chung với thuốc bột của các vị trên làm thành viên khoảng 0,4g.
  • Liều dùng: Mỗi lần uống 20 viên, ngày hai lần.
  • Tác dụng: Trị chứng dễ sảy thai ở phụ nữ

say thai 1140x760 1

Thỏ ty tử trị dễ sảy thai

Thỏ ty tử trị thận hư, liệt dương, Di tinh, lưng đau, tiểu nhiều

  • Nguyên liệu: Thỏ ty tử, Ngũ vị tử, Tế tân đều 40g, Sung úy tử, Thục địa đều 80g, Hoài sơn 60g.
  • Cách làm: Đem tất cả các nguyên liệu trên đi tán bột, trộn mật ong làm hoàn viên.
  • Liều dùng: Ngày uống 2 lần, mỗi lần 8g
  • Tác dụng chính: Trị thận hư, liệt dương, Di tinh, lưng đau, tiểu nhiều

Thỏ ty tử trị Di tinh, bạch trọc

  • Nguyên liệu: Thỏ ty tử 12g, Ngũ vị tử 6g, Phục linh, Hạt sen đều 12g.
  • Cách làm: Tán bột tất cả các nguyên liệu trên rồi dùng Sơn dược hồ, làm hoàn.
  • Liều dùng: Mỗi lần uống 8g với nước muối nhạt hoặc sắc uống
  • Tác dụng chính: Trị Di tinh, bạch trọc

Thỏ ty tử trị tinh khí bất túc, thận thủy bị táo

  • Nguyên liệu: Thỏ ty tử 80g, Ngũ vị tử 40g.
  • Cách làm: Thỏ ty tử đem chưng với rượu. Ngũ vị tử tán bột rồi trộn tất cả lại với nhau, thêm mật ong làm thành viên hoàn to bằng hạt ngô đồng.
  • Liều dùng: Mỗi lần uống 70 viên lúc đói với nước muối hoặc rượu
  • Tác dụng chính: trị tinh khí bất túc, thận thủy bị táo, họng khô, khát, tai ù, đầu váng, mắt mờ, da mặt sạm đen, lưng đau, gối đau.

Thỏ ty tử trị tiêu chảy lâu ngày do Thận hư

  • Nguyên liệu: Thỏ ty tử, Câu kỷ tử, Đảng sâm, Phục linh đều 12g, Sơn dược 16g, Hạt sen 12g.
  • Cách làm: Tán bột tất cả các nguyên liệu trên. Dùng gạo hồ, làm hoàn viên.
  • Liều dùng: Ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 12g
  • Tác dụng chính: Trị tiêu chảy lâu ngày do Thận hư

tieu chay cap

Thỏ ty tử trị tiêu chảy lâu ngày do Thận hư

Thỏ ty tử trị mắt mờ do Can huyết suy

  • Nguyên liệu: Thỏ ty tử, Sơn thù, Cúc hoa, Địa hoàng lượng bằng nhau
  • Cách làm: Đem tất cả các nguyên liệu trên đi tán bột, luyện với mật ong làm hoàn.
  • Liều dùng: Ngày uống 2 lần, mỗi lần 12g với rượu
  • Tác dụng chính: Trị mắt mờ do Can huyết suy

Thỏ ty tử trị mắt mờ do Can Thận suy

  • Nguyên liệu: Thỏ ty tử, Thục địa, Xa tiền tử đều 12g.
  • Cách làm: Đem tất cả các nguyên liệu trên tán bột. Trộn mật làm hoàn.
  • Liều dùng: Ngày uống 2 lần, mỗi lần 12g với rượu
  • Tác dụng chính: Trị mắt mờ do Can Thận suy

Thỏ ty tử trị Tỳ Thận đều hư, tiêu lỏng

  • Nguyên liệu: Thỏ ty tử, Thạch liên tử đều 9g, Phục linh 12g, Hoài sơn 15g.
  • Cách làm: Đem tất cả các vị thuốc trên sắc uống trong ngày.
  • Tác dụng chính: Trị Tỳ Thận đều hư, tiêu lỏng

Thỏ ty tử trị viêm khớp

  • Nguyên liệu: Thỏ ty tử 6g, Vỏ trứng gà 9g, Bột xương trâu 15g.
  • Cách làm: Đem các vị thuốc trên tán bột, trộn đều.
  • Liều dùng: mỗi lần uống 6g, ngày 3 lần
  • Tác dụng chính: Trị viêm khớp

viem khop

Thỏ ty tử trị viêm khớp

Thỏ ty tử trị bạch điến phong

  • Nguyên liệu: Thỏ ty tử cả thân và hạt 25g, 100ml cồn 95%
  • Cách làm: Ngâm thỏ ty tử vào cồn 95%, sau 48 giờ, đem xát vào vùng bệnh, ngày 2 – 3 lần.
  • Tác dụng chính: Trị bạch điến phong

Các bài thuốc chữa yếu sinh lý ở nam giới từ thỏ ty tử

Để khắc phục những chứng bệnh yếu sinh lý như liệt dương, mộng tinh, di tinh… thì cánh mày râu có thể lưu ý những bài thuốc sau để áp dụng giúp lấy lại phong độ, bản lĩnh đàn ông của mình hiệu quả.

Bài thuốc 1:

Đây là bài thuốc có công dụng chữa liệt dương, di tinh, thận hư, đi tiểu nhiều, đau lưng.

  • Vị thuốc gồm: Thỏ ty tử, ngũ vị tử, trạch tả, tế tân mỗi vị 40 gam; sung úy tử, thục địa mỗi vị 80 gam; hoài sơn 60 gam.
  • Cách chế dùng: Tất cả các nguyên liệu này bạn đem nghiền thành bột rồi hoàn mật. Mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần dùng 8 gam với nước ấm.

Hoặc có thể áp dụng bài thuốc chữa di tinh sau:

  • Vị thuốc: Thỏ ty tử 12 gam; thục địa, cao ban long mỗi vị 10 gam; câu kỷ tử, đương quy, đỗ trọng, hoài sơn, phụ tử chế mỗi vị 8 gam; sơn thù 6 gam; nhục quế 4 gam.
  • Cách chế dùng: Tất cả các vị thuốc này bạn cũng đem tán thành bột làm viên hoàn, mỗi ngày uống 10-20 gam.

tho ty tu co the ket hop voi thuc dia de chua chung di tinh

Thỏ ty tử có thể kết hợp với thục địa để chữa chứng di tinh

Bài thuốc 2:

Tác dụng của bài thuốc này đó là khắc phục tình trạng suy yếu thận, yếu sinh lý, thể trạng hư nhược. Giúp nam giới có sức khỏe tốt, cải thiện chức năng sinh lý.

  • Vị thuốc gồm: Thỏ ty tử, bá tử nhân, thục địa, lộc giác giao mỗi vị 32 gam; bổ cốt chi, phục thần mỗi vị 16 gam.
  • Cách chế dùng: Những vị thuốc này bạn nghiền làm thành viên hoàn, mỗi lần uống 8 gam, ngày dùng 3 lần và uống với nước ấm.

Bài thuốc 3:

Công dụng của bài thuốc là bổ thận khí tráng dương đạo, giảm đau lưng, trợ tinh thần, mỏi gối.

  • Vị thuốc gồm: Thỏ ty tử 320 gam, phụ tử chế 80 gam.
  • Cách chế dùng: 2 vị thuốc này bạn tán bột trộn với một chút rượu, hồ, hoàn viên bằng hạt ngô. Mỗi lần uống 50 viên, ngày uống 2 lần.

Trường hợp bạn muốn bổ thận, giúp tinh bền chắc thì dùng:

  • Vị thuốc: Thỏ ty tử, câu kỷ tử mỗi vị 12 gam; ngũ vị, xa tiền mỗi vị 4 gam; phúc bồn tử 8 gam.
  • Cách chế dùng: Tất cả nguyên liệu đem tán bột, dùng mật hoàn viên. Một ngày bạn uống 2 lần, mỗi lần 8 gam.

Một số cách dùng khác của thỏ ty tử

Bên cạnh cách tán bột hoàn viên thì bạn có thể dùng thỏ ty tử bằng cách ngâm rượu hoặc nấu cháo. Cụ thể như:

Ngâm rượu thỏ ty tử:

  • Vị thuốc: Thỏ ty tử và ngũ vị tử mỗi vị 30 gam; rượu trắng 500ml.
  • Cách chế dùng: Bỏ các vị thuốc vào bình thủy tinh có nắp đậy, ngâm trong 7 ngày thì mang ra uống. Mỗi ngày uống 2-3 lần và mỗi lần 20-30ml.
  • Tác dụng: Uống rượu thỏ ty tử sẽ giúp bạn thêm khỏe người, tăng tuổi thọ, rất tốt cho người can thận bất túc sinh ra tình trạng đau lưng, di tinh, hoa mắt.

ngam ruou tho ty tu chua di tinh hoa mat

Ngâm rượu thỏ ty tử chữa di tinh, hoa mắt

Món ăn từ thỏ ty tử:

  • Bạn chuẩn bị 10 gam thỏ ty tử bào chế qua rượu, sau đó nghiền bột, đánh 1 quả trứng gà rồi rán lên ăn. Món ăn này rất tốt cho những trường hợp can huyết bất túc, nhìn vật không rõ ràng, giúp sáng mắt.

Trà thỏ ty tử:

  • Bạn chuẩn bị 10 gam thỏ ty tử, sắc lấy nước, cho một ít đường phèn vào, dùng để uống thay trà. Loại trà này có công dụng chữa bệnh đái đường (tiểu đường), tiêu khát không khỏi.

Nấu cháo thỏ ty tử:

  • Đối với những người di tinh, thận hư, đau lưng mỏi gối, xuất tinh sớm, đi tiểu nhiều lần, nhức đầu… ngoài những bài thuốc trên có thể nấu cháo thỏ ty tử để ăn.
  • Bạn dùng 30 gam thỏ ty tử giã nát và sắc lấy nước. Sau đó đổ vào 60 gam gạo lức rồi nấu cháo. Khi dùng bạn có thể cho thêm đường trắng vào cho dễ ăn.

Một số lưu ý khi sử dụng thỏ ty tử

Trong quá trình dùng thuốc, cần lưu ý một số điều sau:

  • Không ăn Thỏ ty tử cùng với thịt thỏ vì hai loại này kỵ nhau.
  • Người Thận có hỏa, cường dương không liệt dương không dùng.
  • Người táo bón kiêng dùng thỏ ty tử.
  • Phụ nữ có thai, băng huyết, âm hư hỏa vượng tuyệt đối cấm dùng.
  • Trước khi dùng cần hỏi ý kiến thầy thuốc về liều lượng, thể bệnh… để không ảnh hưởng đến sức khỏe.

Thỏ ty tử là loại thảo dược có nhiều tác dụng đối với sức khỏe, ăn lâu dài làm cho cơ thể mập mạp, khỏe mạnh. Nhưng tác dụng của nó chậm, uống lâu ngày mới có kết quả. Vì vậy bạn không nên nôn nóng nếu sử dụng một thời gian dài mà chưa đạt được mục đích như mong muốn.

Trên đây là những thông tin về thỏ ty tử mà chúng tôi muốn gửi đến bạn đọc. Hi vọng bài viết này đã cung cấp thêm kiến thức hữu ích về thỏ ty tử cũng như cách sử dụng hiệu quả trong điều trị yếu sinh lý ở nam giới.

Bài viết cùng chuyên mục