Đau bụng bên phải là dấu hiệu của bệnh gì? Có nguy hiểm không?

Đau bụng bên phải thường là dấu hiệu cảnh báo một số vấn đề nguy hiểm mà cơ thể đang gặp phải, nhưng thường bị bỏ qua. Cùng tìm hiểu đau bụng bên phải ở nam, nữ là bệnh gì, phải làm sao để nhanh khỏi trong bài viết bên dưới.

Đau bụng phải là bệnh gì?

Tổng quan ổ bụng

Vùng bụng bên phải được chia thành 3 khu chính: hạ sườn phải (thùy gan phải, túi mật một góc đại tràng phải, tuyến thượng thận phải, cực trên thận phải), vùng mạng mỡ phải (đại tràng, thận phải, ruột non), vùng hố chậu phải (manh tràng, ruột non, ruột thừa, buồng trứng phải, động mạch chủ gốc phải, hệ thống hạch bạch huyết, một phần cơ đáy chậu). Mỗi bộ phận sẽ có vai trò và thực hiện những chức năng khác nhau trong cơ thể. Khi những vùng này gặp tổn thương, biểu hiện rõ thấy nhất là những cơn đau sẽ gây nên khó chịu cho người bệnh. Tùy vào vị trí đau, mức độ, các triệu chứng đi kèm có thể cảnh báo một hoặc nhiều vấn đề sức khỏe mà bạn đang gặp phải.

dau bung

Ở nữ những cơn đau bụng phải có thể ảnh hưởng đến đường sinh sản và những bệnh phụ nữ nguy hiểm. Đối với nam giới, tình trạng đau ở vùng bụng này báo hiệu tinh hoàn của nam giới đang bị tổn thương. Để được chẩn đoán chính xác và có những giải pháp điều trị kịp thời, khi có biểu hiện đau bụng không rõ nguyên nhân, bạn cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất thăm khám. Tuyệt đối, không tự ý tìm hiểu và điều trị tại nhà vì có thể dẫn đến những biến chứng đáng tiếc.

Bụng phải bao gồm những cơ quan nội tạng nào?

Vùng bụng phải bao gồm ba phần Hạ sườn phải, Vùng hông phải và hố chậu phải.

Cụ thể:

  • Hạ sườn phải: thùy gan phải, túi mật, góc đại tràng phải, tuyến thượng thận phải, cực trên thận phải.
  • Vùng mạng mỡ phải: Đại tràng lên, ruột non, thận phải, niệu quản phải
  • Hố chậu phải: manh tràng, ruột non, ruột thừa, buồng trứng phải.

Khi xuất hiện những cơn đau bụng bên phải kèm theo các triệu chứng khác nhau, có thể một trong các cơ quan nội tạng trên đã gặp tổn thương. Do đó, bạn nên tới các cơ sở y tế để thăm khám, phát hiện bệnh kịp thời.

Đau bụng bên phải có dấu hiệu như thế nào?

dau bung ben phai

Các cơn đau có thể phân vùng thành đau bụng bên phải trên rốn, đau bụng bên phải ngang rốnđau bụng bên phải dưới rốn. Đôi khi người bệnh còn cảm thấy đau bụng bên phải cạnh sườn, dưới xương sườn.

  • Đau theo mức độ, đau âm ỉ, đau quặn từng cơn.
  • Dấu hiệu đau hơn khi dùng lực tác động vào vị trí đau.
  • Sốt
  • Buồn nôn, nôn
  • Tiểu rát, tiểu ra máu
  • Cơ thể suy nhược
  • Chán ăn
  • Rối loạn đại tiện, táo bón, tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa…

Nguyên nhân gây đau bụng bên phải

Sỏi thận: Sỏi thận là quá trình tích lũy muối và các khoáng chất hình thành nên tinh thể. Người bệnh không thể cảm nhận được sự hình thành này cho tới khi sỏi đủ lớn, di chuyển trong thận và niệu quản, gây nên cảm giác đau vùng bụng dưới, lưng, hông, háng. Ngoài ra khi sỏi thận còn kèm theo các triệu chứng như tiểu buốt, nước tiểu màu hồng, đỏ hoặc nâu, có mùi hôi, có thể sốt, ớn lạnh khi bị nhiễm trùng.

Nhiễm khuẩn đường tiết niệu: Những vi khuẩn trực tiếp xâm nhập bàng quang, niệu quản hay niệu đạo gây nên cảm giác đau bụng dưới, co thể lan sang hai bên lưng hoặc dưới háng kèm theo các triệu chứng như sốt, ớn lạnh, tiểu dắt, đi tiểu thường xuyên, đau rát khi đi tiểu tiện. Nặng hơn có thể xuất hiện mủ hoặc máu trong nước tiểu.

Viêm ruột thừa: Vị trí của ruột thừa nằm ở bụng dưới bên phải nên khi có triệu chứng đau bụng bên phải ngang rốn tới nửa dưới bụng phải kèm các triệu chứng như:

  • Buồn nôn, nôn
  • Sốt
  • Tiêu chảy
  • Táo bón
  • Chán ăn

Hội chứng ruột kích thích (IBS): Hội chứng ruột kích thích hay còn gọi là viêm đại tràng co thắt, đại tràng kích thích, do rối loạn vận động của đường ruột dẫn tới các triệu chứng như đau bụng, chướng bụng, rối loạn đại tiện.

Viêm đại tràng: Viêm đại tràng cũng là một trong những nguyên nhân gây ra đau bụng bên phải. Bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng đau bụng dưới bên phải, rối loạn đại tiện kèm đầy hơi chướng bụng. Nếu không được chữa trị kịp thời có thể gây nên xuất huyết, thủng đại tràng thậm chí ung thư đại tràng.

Tắc ruột: Tắc đoạn ruột bên phải sẽ gây nên cảm giác đau bụng bên phải kèm theo những triệu chứng như buồn nôn, nôn, tăng áp trong ổ bụng, ruột, có thể tạo ra các âm thanh lớn từng cơn.

Đau ruột già: Đau ruột già sẽ gây ra cảm giác chướng bụng, đau bụng bên phải, một phần của ruột già bị cuộn lại, có thể kèm theo triệu chứng tiêu chảy hoặc táo bón. Cảm giác đau khó chịu sẽ giảm đi sau khi xì hơi.

Phân loại đau bụng bên phải theo giới tính

Đau bụng bên phải ở nam

Khi thường xuyên xuất hiện những cơn đau ở vùng bụng bên phải, nam giới cần đến gặp bác sĩ sớm vì đây có thể là dấu hiệu của những bệnh lý nguy hiểm dưới đây:

Nhóm bệnh chung

  • Bệnh về gan: Vùng bụng bên phải tập trung phần lớn lá gan của con người, vùng này bị đau cảnh báo những dấu hiệu về bệnh viêm gan, thậm chí là ung thư gan. Trường hợp bệnh nhẹ các triệu chứng không rõ rệt, chỉ là những cơn đau âm ỉ. Khi nặng hơn, người bệnh còn gặp phải các triệu chứng như sụt cân không rõ nguyên nhân, vàng mắt, vàng da, mệt mỏi, suy nhược cơ thể,…
  • Tắc, nhiễm trùng đường ống mật : Bên cạnh những cơn đau, người bệnh còn gặp phải các triệu chứng như rối loạn tiêu hóa, thở nhanh, đánh trống ngực, đau bụng bên phải, kết mạc mắt vàng,…
  • Đau ruột già: Khi bị đau ruột già, người bệnh sẽ gặp cảm giác trướng bụng, một phần của ruột cuộn lại, kèm theo triệu chứng tiêu chảy hoặc táo bón.
  • Đau thận phải: Đau bụng kèm đau lưng bên phải là dấu hiệu dễ thấy nhất báo hiệu bạn bị đau thận phải. Người bệnh cần thăm khám sớm để bệnh không diễn tiến xấu, hoặc chuyển sang các biến chứng nặng như sỏi thận, viêm bể thận,…
  • Viêm ruột thừa: Bạn được xác định là viêm ruột thừa khi gặp các biểu hiện chính sau: đau âm ỉ tại vùng bụng quanh rốn, đau thắt, đau nhói khi vận động mạnh, cảm giác buồn nôn, rối loạn tiêu hóa, phình bụng,…
  • Bệnh viêm đại tràng: Người bị viêm đại tràng cảm nhận rõ rệt những cơn đau từ vùng bụng bên phải phía dưới kèm theo các biểu hiện: mệt mỏi, suy nhược, ăn ngủ kém, suy giảm trí nhớ, rối loạn đại tiện, đau hậu môn sau khi đi ngoài, đi ngoài phân có máu,…
  • Viêm bàng quang: Khi bị đau bụng bên phải phía dưới, nhiều người nghĩ ngay đến khả năng bị viêm bàng quang. Người bệnh thường gặp các vấn đề như tiểu buốt, nước tiểu có mủ ở cuối bãi, tiểu máu,… Khi gặp những triệu chứng như trên, bạn nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị sớm.

Nhóm bệnh riêng ở nam

Bên cạnh các bệnh lý trên, riêng ở nam giới, đau bụng bên phải còn là dấu hiệu của các bệnh sau:

  • Xoắn tinh hoàn: Cơn đau lưng xảy ra khi tinh hoàn xoay chuyển hoặc xoắn thừng tinh, làm giảm lưu lượng máu tới tinh hoàn dẫn đến đau đột ngột và sưng ở bìu. Tình trạng này cũng có thể gây ra triệu chứng đau bụng bên phải.
  • Thoát vị bẹn: Thoát vị bẹn xảy ra khi một phần của ruột hoặc mỡ mạc treo xuyên qua khu vực yếu của thành bụng đến hai bên của ống bẹn, tạo ra một chỗ phình. Ở nam giới thường gặp nhiều nhất gần khu vực chậu ở một bên hoặc cả hai bên.

Đau bụng bên phải ngang rốn

Khi gặp những cơn đau ở vùng bụng bên dưới là dấu hiệu cảnh báo của các bệnh sau: sỏi thận, nhiễm trùng đường tiểu, táo bón, thoát vị lưng. Những dấu hiệu này thường giống nhau ở cả nam và nữ. Tuy nhiên, ở nữ giới, ngoài những bệnh trên, đau bụng bên phải ngang rốn còn là biểu hiện của các bệnh khác.

dau bung ben phai ngang ron

Đau bụng bên phải ngang rốn

Đau bụng bên phải ngang rốn ở nữ

  • Viêm đại tràng: Bên cạnh biểu hiện điển hình là những cơn đau, người bệnh sẽ gặp các triệu chứng như mệt mỏi, chán ăn, tiêu chảy,..
  • Viêm ruột thừa: Viêm ruột thừa gây nhiễm trùng, sưng, thậm chí tắc nghẽn ruột. Bệnh có biểu hiện khá giống với tình trạng ngộ độc thực phẩm, rối loạn tiêu hóa thông thường, do đó người bệnh hay có tâm lý chủ quan không điều trị sớm dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm.
  • Nhiễm trùng đường tiết niệu: Là tình trạng viêm nhiễm ở bất kỳ bộ phận nào trên đường tiết niệu. Bên cạnh những cơn đau, người bệnh còn cảm thấy khó chịu ở lồng ngực, đau xương chậu, sốt, buồn nôn, đau lưng,…

Đau bụng bên phải khi mang thai

Phụ nữ mang thai thường gặp phải những cơn đau bụng, đây là một phản ứng hết sức bình thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra trong thời gian dài, mẹ bầu cần hết sức lưu ý, vì đây có thể là biểu hiện của một số bệnh nguy hiểm:

  • Viêm ruột thừa: Bà bầu bị viêm ruột thừa sẽ để lại nhiều biến chứng hơn người bình thường, thậm chí là sinh non. Do đó, nếu nghi ngờ bị viêm ruột thừa, người bệnh cần đến gặp bác sĩ để được thăm khám và tìm kiếm phương pháp giải quyết phù hợp.
  • Viêm đường tiết niệu: Phụ nữ mang thai bị viêm đường tiết niệu có thể nhận biết qua triệu chứng đau bụng bên phải ngang rốn. Đây là một căn bệnh xảy ra do bà bầu bị nhiễm trùng vi khuẩn E.coli ở bộ phận này. Các mẹ bầu có thói quen uống ít nước sẽ gây tình trạng nước tiểu bị đặc dẫn đến ứ đọng và có nguy cơ trào ngược lên đường tiết niệu và gây viêm nhiễm.
  • Táo bón: Tuy bệnh không gây ra những ảnh hưởng nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nếu tình trạng này diễn ra trong thời gian dài sẽ gây hại cho sức khỏe mẹ và bé.
  • Mang thai ngoài tử cung: Một trong những bệnh có biểu hiện đau bụng phải phần ngang rốn chính là mang thai ngoài tử cung, đây là triệu chứng cực kỳ nguy hiểm.
  • Tiền sản giật: Tiền sản giật là một trong những căn bệnh có thể mang dấu hiệu đau bụng bên phải ngang rốn khi mang thai. Đây cũng là một tình trạng nguy hiểm và có nguy cơ dẫn đến biến chứng cao. Sản phụ khi chuẩn bị bước vào giai đoạn 20 tuần có thể sẽ rất dễ mắc phải bệnh này. Bên cạnh những cơn đau bụng, người bệnh còn gặp phải các triệu chứng như: đau đầu, chân tay sưng phù,…
  • Dấu hiệu của động thai:Trong thời kỳ mang thai, mẹ bầu thường xuyên gặp những cơn đau bụng âm ỉ do thai bám vào thành của tử cung. Tuy nhiên, bên cạnh những cơn đau, nếu thai phụ còn gặp các biểu hiện như: xuất hiện ít máu đỏ, hoặc đen có chất nhầy, cơ thể mệt mỏi, suy nhược, bụng trương lên, lưng nhức,… thì cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Đau bụng bên phải trên, dưới rốn

Tùy vào thời điểm đau bụng, tần suất, mức độ mà đau bụng bên phải trên, dưới rốn là biểu hiện của các bệnh lý nguy hiểm. Biết chính xác bệnh sẽ giúp bạn sớm thoát khỏi những cơn đau và không gây ra biến chứng về sau.

dau bung am i keo dai 768x400 1

Đau bụng bên phải trên, dưới rốn

Đau bụng trên do các bệnh lý dạ dày

  • Các cơn đau kèm triệu chứng ợ hơi, ợ chua, buồn nôn cảnh báo bạn đã mắc bệnh đau dạ dày. Nếu không được điều trị sớm, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn viêm loét, thủng, thậm chí ung thư dạ dày.

Đau bụng trên do bệnh sỏi mật

  • Trong trường hợp này, các triệu chứng sẽ xuất hiện như đau dữ dội và đột ngột ở vùng bụng trên bên phải, sốt, run rẩy và buồn nôn.

Đau bụng dưới bên phải do bệnh viêm ruột thừa

  • Ngoài những cơn đau phía dưới bụng, người bị viêm ruột thừa sẽ có cảm giác đau phần trên và xung quanh rốn, đau hơn khi dùng tay ấn, bụng sưng, sốt nhẹ, có thể buồn nôn hoặc không.

Đung bụng dưới bên phải do bệnh gan

  • Bệnh được xác định khi người bệnh gặp các cơn đau âm ỉ kèm theo các biểu hiện như: ăn ngủ kém, không cảm thấy ngon miệng, thường xuyên đầy bụng, khó tiêu, thi thoảng đau phần mạn sườn bên phải.

Đau bụng bên phải dưới rốn do các bệnh về đường tiêu hóa

  • Viêm đại tràng, tắc ruột cũng là một trong những nguyên nhân gây ra đau bụng phải. Bệnh nhân xuất hiện thêm các triệu chứng như cứng bụng, muốn đi đại tiện và đại tiện phân lỏng, đặc biệt khi ăn phải đồ lạnh.

Đau bụng bên phải dưới rốn do các bệnh phụ khoa ở nữ giới

Ngoài những bệnh kể trên, phụ nữ bị đau bụng bên phải phía dưới cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh sau:

  • Đau bụng kinh: là hiện tượng hết sức bình thường, các cơn đau kèm máu kinh.
  • Thai ngoài tử cung: Vùng bụng dưới đau dữ dội, có thể là bên phải hoặc bên trái, xuất hiện chảy máu. Bệnh khá nguy hiểm, người bệnh cần đi khám để được điều trị sớm.
  • U nang buồng trứng: bên cạnh các cơn đau bụng dưới bên phải (u nang buồng trứng phải) hoặc bên trái (u nang buồng trứng trái), bệnh nhân còn bị rối loạn kinh nguyệt.
  • Viêm ống dẫn trứng: Đau bụng dưới bên phải (vùng chậu), cảm giác đau tăng khi giao hợp.
  • U xơ tử cung : Bệnh sẽ gây nên các triêu chứng đau bụng dưới bên phải hoặc trái, máu kinh ra nhiều và rối loạn kinh nguyệt. Nếu không xử lý kịp thời khối u lành tính có thể chuyển sang ác tính.
  • Viêm vùng chậu: Các cơn đau bụng dưới bên phải có thể do viêm vùng chậu hoặc một số cơ quan khác vùng hố chậu bị viêm nhiễm như tử cung, vòi trứng, buồng trứng.

Đau bụng bên phải – Khi nào nên đến gặp bác sĩ?

Đau bụng bên phải là dấu hiệu của nhiều bệnh lý khác nhau. Trong trường hợp đau bụng kèm theo các triệu chứng không thuyên giảm hoặc đã áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà, không rõ nguyên nhân đau, người bệnh nên chủ động tới các cơ sở y tế thăm khám kịp thời để phát hiện và điều trị.

Bên cạnh đó, bạn cần lưu ý tới kiểm tra ngay lập tức nếu nhận thấy những dấu hiệu bất thường:

  • Các cơn đau dữ dội, tần suất nhiều hơn và kéo dài trên 24 tiếng đồng hồ.
  • Da chuyển sang vàng, vàng mắt.
  • Rối loạn hình thức phân, phân nhạt màu, nước tiểu có màu đậm.
  • Sụt cân không rõ nguyên nhân.
  • Nôn ra máu, chân tay lạnh, mạch yếu, tụt huyết áp
  • Khó thở, rùng mình…

Chẩn đoán đau bụng bên phải

Cũng giống như đau bụng bên trái, các bác sĩ cũng tiến hành chẩn đoán lâm sàng và chẩn đoán cận lâm sàng.

Chẩn đoán lâm sàng: Dựa vào vị trí đau bụng, vị trí đau bụng trên hay đau bụng dưới, tần suất đau kèm theo các triệu chứng như buồn nôn, sốt, chán ăn, đau bụng đi ngoài… để các bác sĩ chẩn đoán bệnh ban đầu. Ngoài ra những bất thường trong phân hoặc nước tiểu thông qua nhận biết bằng mắt thường kèm theo biểu hiện vàng da, khó thở… khi đau bụng cũng phán đoán sơ bộ tình trạng bệnh.

Chẩn đoán cận lâm sàng: Các biện pháp tiến hành cận lâm sàng bao gồm:

  • Siêu âm bụng tổng quát: Điều này giúp các bác sĩ khảo sát khối u hoặc viêm hạch ổ bụng cũng như phát hiện sớm lồng ruột và các bệnh lý liên quan như tắc nghẽn thận, các bênh lý liên quan tới hệ sinh dục, hệ tiêu hóa và phát hiện phình động mạch chủ bụng…
  • Xét nghiệm máu ẩn trong phân: Nhằm xác định các bệnh lý về dạ dày, tá tràng, đại tràng, tầm soát ung thư đường tiêu hóa.
  • Chụp X-quang: Tìm kiếm nguyên nhân gây đau, sưng ở bụng và vật thể lạ trong cơ quan tiêu hóa như sỏi thận, sỏi túi mật, các vật bị nuốt phải…
  • Nội soi dạ dày, đại tràng: Đây là cách phổ biến để phát hiện và chẩn đoán các vấn đề của đường tiêu hóa.

Điều trị

Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và nguyên nhân gây nên đau bụng bên phải mà các bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị.

Điều trị y tế

Với những bệnh lý nguy hiểm về nhiễm trùng, liên quan tới cơ quan sinh sản, bệnh về gan, mật, các bác sĩ sẽ tiến hành kê đơn chữa bệnh như các loại giảm đau, điều trị khác nhau.

Đối với những trường hợp cấp thiết như mang thai ngoài tử cung, đau ruột thừa, u nang buồn trứng, sỏi thận…. phương pháp phẫu thuật sẽ được chỉ định.

Cách giảm đau bụng bên phải tại nhà

Đối với những bệnh lý liên quan tới hệ thống tiêu hóa như chướng bụng, đầy hơi, bệnh nhân có thể sử dụng các bài thuốc dân gian để làm giảm các triệu chứng.

Trường hợp những cơn đau phát sinh ở mức độ nhẹ, không kèm theo những triệu chứng đau quặn thắt, chảy máu, người bệnh có thể làm dịu cơn đau bằng một số biện pháp như:

  • Uống đủ nước: Nên uống đủ lượng nước mỗi ngày để đảm bảo cơ thể vận hành trơn tru, tránh làm giảm chức năng của các bộ phận. Nếu đau bụng, bạn có thể giảm đau bằng cách uống nước ấm.
  • Chườm nóng: Chỉ với túi chườm nóng hoặc chai nước ấm, khăn ấm lăn đều trên bụng trong khoảng 15 phút sẽ giúp bạn giảm đau hiệu quả.
  • Nghỉ ngơi đầy đủ: Nên hạn chế vận động mạnh hay di chuyển nhiều sẽ làm các cơn đau dữ dội hơn.

Giải pháp khi bị đau bụng bên phải

Tùy thuộc vào vị trí, tình trạng bệnh mà bác sĩ sẽ chỉ định những phương pháp điều trị phù hợp dành cho bạn. Người bệnh tuyệt đối không nên tự chẩn đoán và điều trị tại nhà vì có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.

Bên cạnh các loại thuốc mà bác sĩ kê, người bệnh cũng cần thực hiện một số lưu ý dưới đây để bệnh nhanh khỏi:

  • Uống đủ nước để đảm bảo cơ thể không bị thiếu nước gây ảnh hưởng tới chức năng của nhiều bộ phận trong cơ thể. Trường hợp đang điều trị một số bệnh lý yêu cầu đòi hỏi hạn chế lượng nước cần xin ý kiến của bác sĩ.
  • Để giảm bớt cơn đau bạn có thể sử dụng các cách đơn giản như dùng túi chườm nóng, chai nước nóng để chườm giúp xoa dịu cơn đau nhanh chóng.
  • Thuốc giảm đau là giải pháp trong trường hợp này, nhưng cần xin ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng
  • Tăng cường rau xanh và các loại hoa quả tươi vào chế độ ăn hàng ngày để cung cấp chất xơ và các vitamin cần thiết cho cơ thể
  • Không sử dụng các thực phẩm hết hạn, ôi thiu, mất vệ sinh
  • Hạn chế hút thuốc lá, uống rượu bia, cafe và các chất kích thích khác.
  • Thực hiện và duy trì thói quen thể dục thể thao để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể

Trên đây là những thông tin về đau bụng bên phải ở nam, nữ là bệnh gì, phải làm sao nhanh khỏi hy vọng đã mang đến cho bạn những kiến thức hữu ích. Để được chẩn đoán và khám chữa bệnh kịp thời, người bệnh cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa trong thời gian sớm nhất.

Bài liên quan

Bài viết cùng chuyên mục