Cây bồ công anh chữa bệnh gì? Tác dụng gì? Có mấy loại?

Cây bồ công anh có mấy loại? tác dụng của cây bồ công anh chữa bệnh gì. Bồ công anh hay rau bồ cóc, diếp hoang, diếp dại, mót mét, mũi mác, diếp trời, rau mũi cày (danh pháp hai phần: Lactuca indica) là một loài cây thân thảo thuộc họ Cúc (Asteraceae), sống một năm hoặc hai năm.

Bồ Công Anh luôn được biết đến là một loài hoa nhỏ nhắn, dễ thương, mong manh. Nhưng ít mấy ai biết được cái sức sống tiềm tàn trong loài hoa bé nhỏ kia là cả những giá trị tuyệt vời mà Cây Bồ Công Anh mang lại cho sức khỏe con người. FANSIPAN và bạn hãy cùng nhau tìm hiểu để nắm rõ hơn về công dụng cũng như cách sử dụng của nó nhé!

Cây bồ công anh

Cây bồ công anh

Mục lục

Bồ công anh là cây gì?

Cây bồ công anh có tên khoa học là Lactuca indica L.. thuộc họ Cúc, ở Việt Nam còn gọi là rau bồ cóc, rau lưỡi cày, mũi mác, diếp hoang, diếp trời.

Thuộc cây thân thảo, sống từ 1 – 2 năm, thân mọc đứng, nhẵn, có đốm tía, cao từ 0.5 mét – 2 mét. Lá bồng công anh so le nhau, không cuống, các lá có răng hoặc hoàn toàn nguyên.

Cụm hoa tụ họp thành chùy có chiều dài từ 20-40cm, mọc ở ngọn thân và kẽ lá, phân nhánh nhiều. Bao hoa hình trụ, có từ 8-10 hoa màu vàng nhạt trên mỗi đầu. Tràng hoa lưỡi dài, vòi nhụy có gai và tai hình dùi.

Quả màu đen, có lông trắng nhạt, thân và lá có nhựa chảy ra khi bấm vào, hoa bồ công anh thường nở vào tháng 6 – 7 hằng năm và kết quả tháng 8-9 cùng năm.

Cây bồ công anh mọc ở đâu

Loài cây này mọc hoang nhiều ở các tỉnh miền Bắc Việt Nam, vùng trung du và đồng bằng có độ cao dưới 1000m so với mặt nước biển, dễ trồng bằng hạt và thu hoạch sau 4 tháng. Ưa những nơi đất ẩm như ven đường đi, trong vườn, nương rẫy, thửa ruộng hoặc bãi sông.

Ngoài ra còn mọc nhiều các nước như Nhật Bản, Trung Quốc, Indonexia, Philippin, Ấn Độ và các nước Đông Dương. Người dân thường hái lá về dùng tươi hoặc phơi khô. Hoa và quả bồ công anh đều có thể sử dụng và có nhiều tác dụng tốt.

bo cong anh chua benh gi min

 

Cây bồ công anh có mấy loại

Theo Giáo sư Tiến sĩ Đỗ Tất Lợi, trong cuốn sách Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam cho biết: Cái tên bồ công anh dùng để chỉ ít nhất 3 loại thực vật khác nhau:

Cây bồ công anh Việt Nam

Cây bồ công anh Việt Nam (loại thân cao): Tên khoa học Lactuca indica, thuộc họ cúc Asteraceae, các tên gọi khác là Diếp hoang, Rau bồ cóc, Mót mét, Diếp dại, Rau mũi cày, Diếp trời hay Mũi mác. Mọc chủ yếu tại các tỉnh phía Bắc và Bắc Trung Bộ.

bo cong anh viet nam

Loại này có thân cao từ 60 đến 100cm, lá mỏng, nhăn nheo, hình mũi mác, không có cuống hoặc có như không, mặt trên màu nâu sẫm, mặt dưới có màu nâu nhạt, mép có răng cưa thưa. Thân thẳng, đường kính trung bình 0,2cm, có mấu mang lá, thu hoạch lá và cành vào tháng 5-7.

Cây bồ công anh Trung Quốc

Bồ công anh Trung Quốc (loại thân thấp): Tên khoa học Taraxacum officinale F. H. Wigg, thuộc họ nhà cúc Asteraceae, tên gọi khác là bồ công anh lùn. Đây là loại được chủ yếu được dùng làm thuốc chữa bệnh, chính là loại nhắc đến trong bài viết này.

bo cong anh trung quoc

Về đặc điểm: Có thân cực ngắn chỉ cao từ 40-60cm mọc trực tiếp từ rễ lên, lá đơn, mọc chụm ở gốc giống hình hoa thị, màu xanh lục, mặt dưới nhạt hơn mặt trên, lá mọc giữa thẳng lên còn các lá bên ngoài thì cong xuống. Chiều dài lá dao động 15-30cm, rộng từ 4-6cm, mặt trên phẳng, cuống dẹp, mép lá xé răng cưa to nhỏ không đều giống như bị xé rách.

Rễ đâm thẳng xuống đất, hình trụ, hoa màu vàng mọc trên cùng, khi hoa về già thì thu được hạt. Quả hình bầu dục, thuôn hẹp, màu nâu đen dài từ 0,3-0,4cm. Tất cả bộ phần từ rễ, thân, lá và hoa đều được dùng làm thuốc.

Bồ công anh chỉ thiên

Cây chỉ thiên: Tên khoa học Elephantopusvscaber L, cũng họ nhà Cúc Asteraceae. Tên gọi khác là cây cỏ lưỡi chó, cây thổi lửa, cỏ lưỡi mèo, dân tộc Tày gọi là nhả đản, dân tộc Thái gọi là co tát nai, các thầy lang gọi là thiền hồ nam, trong sác y học Trung Quốc gọi là khổ địa đàm, suy hỏa căn hoặc thiên giới tháu… Mọc chủ yếu ở miền Nam, ít được dùng làm thuốc.

Ở nước ta, dựa vào màu sắc người ta còn phân thành 3 loại: bồ công anh vàng, tím và trắng. Tất cả các loại đều có thể sử dụng làm rau hoặc trà, tuy nhiên do dược tính khác nhau nên phải phân biệt rõ và thận trọng liều lượng khi dùng.

Ở nước ta, dựa vào màu sắc người ta còn phân thành 3 loại: bồ công anh vàng, tím và trắng. Tất cả các loại đều có thể sử dụng làm rau hoặc trà, tuy nhiên do dược tính khác nhau nên phải phân biệt rõ và thận trọng liều lượng khi dùng.

♥ Có thể bạn quan tâm: Cây mã đề với 28 tác dụng chữa bệnh

Cách chế biến cây bồ công anh thành thuốc

  • Sau khi hái về, rửa sạch
  • Sau đó phơi khô, cho vào túi nilon để bảo quản và sử dụng dần

Tác dụng của cây bồ công anh

Trong dân gian, người ta thường sử dụng cây bồ công anh để tiêu độc, chữa bệnh sưng vú, tắc tia sữa, mụn nhọt đang sưng mủ…Một số nơi còn bồ công anh để chữa bệnh đau dạ dày, ăn kém tiêu viêm bàng quang.

Theo một vài nghiên cứu y học chỉ ra rằng, trong thành phần của cây bồ côn anh có tác dụng rất tốt giúp hỗ trợ điều trị các loại bệnh ung thư, chống viêm và diệt khuẩn.

Những bộ phận cây bồ công anh được sử dụng trong việc chữa và điều trị bệnh là lá và rễ cây, Người ta có thể thu hoạch sản phẩm sử dụng tươi hoặc khô đều được, tùy thuộc vào mục đích sử dụng của người bệnh.

Bồ công anh có tác dụng hỗ trợ bảo vệ gan

  • Do cây có vị đắng và khá mát khi sử dụng, nên thường giúp cơ thể con người có thể giải độc, thanh nhiệt, cũng như giúp lợi tiểu. Nhờ vậy, sẽ giúp gan phát triển khỏe mạnh và loại bỏ các chất độc hại trong gan.

Bồ công anh giúp phòng chống ung thư hiệu quả

  • Trong bồ công anh có chứa luteolin, chất này có tác dụng ngăn ngừa sự hình thành, phát triển của các khối u. Ngoài ra, luteolin còn có thể phòng tránh căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt của nam giới.

Cung cấp vitamin K cho cơ thể con người

  • Bạn có thể biết rằng, bồ công anh là thực vật rất giàu vitamin K. Nên khi bạn sử dụng loại cây này, sẽ giúp cho hệ tim mạch được bảo vệ tốt hơn. Đồng thời, xương cũng trở nên chắc khỏe hơn.
  • Hiểu đơn giản, vitamin K là chất cung cấp những khoáng thể cho xương và có khả năng chống đông máu. Nhờ vậy, sẽ giúp bạn ngăn ngừa hoặc điều trị các bệnh về tim mạch, não.

Bồ công anh giúp kháng viêm kháng khuẩn

  • Cơ thể con người có thể chống lại sự nhiễm trùng do virus gây ra. Cũng như có khả năng kháng virus hay kháng khuẩn khá hiệu quả. Bởi vì, trong bồ công anh có chứa chất vitamin C và luteolin. Điều này, đã giúp cây có đặc tính khử trùng và chống oxy hóa cao.
  • Đồng thời, tính kháng viêm của cây còn giúp con người chữa bỏng, giúp hạn chế để lại sẹo.

Bồ công anh cung cấp chất xơ

  • Cây bồ công anh có thể giúp hệ tiêu hóa của bạn hoạt động tốt hơn, khả năng ngăn ngừa táo bón cao. Bởi vì, người ta đã phát hiện ra trong loại cây này, có lượng chất xơ rất dồi dào. Đây cũng là, một trong những công dụng hữu ích nhất của bồ công anh.

Cây bồ công anh chữa bệnh gì?

Trị sản hậu không cho con bú, bị căng sưng vú do sữa tích

  • Lấy bồ công anh giã nát, ngày 3-4 lần đắp lên vú.

Trị đinh nhọt

  • Lấy bồ công anh giã nát, vắt nước trộn với rượu, sắc uống cho ra mồ hôi.

Chữa chứng lở loét lâu ngày, rắn, bọ cạp cắn

  • Giã nát bồ công anh, đắp vào vết thương.

Chữa viêm kết mạc cấp tính

  • Dùng 80gr bồ công anh tươi, 7 trái chi tử, sắc uống ngày 2 lần. Kết hợp dùng bồ công anh sắc nước xông mắt.

Chữa ung độc sưng tấy cấp tính

  • Dùng 40gr bồ công anh, sắc lấy nước uống.

Tiêu độc, giảm mụn nhọt

  • Dùng 12gr bồ công anh, 12gr vòi voi, 12gr không đầu ngựa, 12gr liên kiều, 10gr kinh giới, 10gr kim ngân hoa, 10gr cỏ mần trầu, 10gr hạ khô thảo, đem phơi khô thái nhỏ, sắc với 400ml nước cho còn 100ml, chia ra uống 2 lần trong ngày.
  • Hoặc bài thuốc thứ 2 là lấy lá bồ công anh tươi, lá phù dung, rễ gai cũng có tác dụng giảm mụn nhọt.

Chữa bệnh đau dạ dày

  • Dùng 20gr lá bồ công anh khô, 10gr lá khổ sâm, 15gr lá khôi, 300 ml nước, đun sôi 15 phút, cho thêm ít đường chia ngày 3 lần uống, liên tục trong vòng 10 ngày thì nghỉ 3 ngày rồi lại tiếp tục uống cho đến khi khỏi.

Chữa chứng táo bón, nhuận tràng, viêm Amidan

  • Sử dụng 120 – 180gr bồ công anh khô sắc uống ngày 2 lần.

Chữa viêm ruột thừa

  • Dùng 40gr bồ công anh, 20gr đại hoàng, 20gr kim ngân hoa, 20gr xuyên luyện tử, 12gr đào nhân, 16gr xích thược, 12gr sinh cam thảo, sắc hỗn hợp trên uống ngày 2 lần.

Trị bệnh viêm gan cấp tính

  • Dùng 20gr nhân trần, 20gr bồ công anh, 20gr thổ phục linh, 20gr bạch mao căn, sắc lấy nước uống ngày 2 lần.

bo cong anh co tac dung gi min

♥ Có thể bạn quan tâm: Tác dụng của cây tầm gửi

Chữa bỏng nhiễm trùng

  • Giã nát bồ công anh tươi, trộn với cồn 75 độ, đắp lên vết bỏng.

Chữa bệnh quai bị

  • Dùng 30gr bồ công anh tươi (Nếu dùng loại khô thì 20gr), giã nát, thêm lòng trắng trứng gà và đường phèn bọc vải, đắp vào vùng quai bị.

Bồ công anh trị nốt ruồi da

  • Đắp bồ công anh tươi lên nốt ruồi.

Bồ công anh chữa viêm bàng quang, tiêu hóa kém

  • Dùng 40gr bồ công anh, 12gr sa nhân và 24gr quất bì, tán thanh bột, uống ngày 3 lần mỗi lần 2gr.

Chống loãng xương, bảo vệ xương

  • Nhờ hàm lượng Canxi và Magie cao, rất hữu ích cho bệnh nhân bị loãng xương hay còi xương. Lá bồ công anh và cà rốt xay thành nước uống mỗi ngày 1 cốc 100ml rất hiệu quả.

Bồ công anh trị bệnh rối loạn gan mật

  • Nước ép lá bồ công anh và cải xà lách thành một hỗn hợp, giúp gan mật hoạt động tốt hơn, người bệnh nhân vàng da, đau gan có thể dùng loại nước ép này hằng ngày.

Tăng cường sức khỏe, chữa chứng suy nhược cơ thể

  • Bồ công anh tăng sức đề kháng, lợi máu, thải độc cơ thể rất tốt, một cốc nước ép lá tươi mỗi ngày giúp cải thiện nhanh chóng.

Bồ công anh trị mụn cóc

  • Dùng phần gốc của cây và lấy chất dịch tiết ra từ cây bôi vào mụn cóc, ngày 3 lần sẽ thấy hiệu quả rõ rệt.

Chữa viêm loét dạ dày, ung thư vú

  • Ngày 20gr bồ công anh khô, thêm vào kim ngân hoa và hạ khô thảo cùng lượng, sắc với 600ml còn 300ml uống ngày 2-3 lần.

Phòng ngừa các bệnh do thiếu Vitamin K

  • Vitamin K có vai trò quan trọng đối với sức khỏe tim và xương, cung cấp khoáng cho xương (giúp cải thiện chức năng và hạn chế nguy cơ gãy xương), chống đông máu (tốt cho phụ nữ thời kỳ kinh nguyệt), duy trì chức năng hệ chuyển hóa và chức năng não bộ.
  • Ngoài ra còn phòng ngừa các bệnh ung thư như dạ dày, tiền liệt tuyến, mũi, miệng và kết tràng.
  • Vào năm 2014 người ta tiến hành nghiên cứu trên 7000 người tình nguyện, kết quả cho thấy Vitamin K giúp giảm đáng kể nguy cơ tử vong do tim mạch và ung thư. Điều đặt biệt là bồ công anh có thể cung cấp cho cơ thể tới 500% giá trị Vitamin K mỗi ngày.

Phòng bệnh tiểu đường

  • Uống trà bồ công anh là cách để kích thích cơ thể sản sinh Insulin và điều tiết lượng đường trong máu giữ ở mức ổn định nhờ cơ chế loại bỏ lượng đường dư thừa.
  • Trên thân bồ công anh có một lớp sáp lỏng, nếu va chạm vào nó sẽ dính lên da giúp sát trùng, diệt nấm, trừ sâu và vi khuẩn tấn công da. Đặc biệt những người bị ngứa hay kích thích da do chàm, vảy nến, nhiễm trùng da hoặc bệnh ecpet mảng tròn thì có thể dùng lớp sáp này để điều trị.

Chống oxy hóa

  • Trong bồ công anh chứa nhiều chất chống oxi hóa giúp cơ thể chống lại tổn thương do các gốc tự do gây ra (nguyên nhân gây ra lão hóa nhanh và bệnh ung thư).
  • Tại Đại học Windsor Canada, vào năm 2011 người ta đã tiến hành nghiên cứu trên rễ bồ công anh, kết quả cho thấy khả năng loại bỏ ung thư nhờ cơ chế tiêu diệt các gốc tự do.

Công dụng lợi tiểu

  • Dùng rễ bồ công anh là cách giúp giảm axit uric, thúc đẩy gan thải độc, kích thích sản xuất nước tiểu, ngăn ngừa nhiễm khuẩn đường tiêu hóa, có lợi cho cơ quan sinh sản.
  • Đặc biệt những người có nguy cơ mắc ung thư bàng quang, nếu dùng bồ công anh thường xuyên sẽ giúp ngăn chặn căn bệnh này nhờ cơ chế tăng lượng nước tiểu, giúp cơ thể nhanh đào thải độc tố, không cho tích tụ tại bàng quang.

Phòng chống nhiễm trùng đường tiết niệu

  • Uống trà bồ công anh giúp hạn chế các vấn đề về thận và nang tại cơ quan sinh sản, khi kết hợp với một loại thảo dược khác có tên là uva ursi giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu ở nữ giới.
  • Đó là nhờ công dụng lợi tiểu, chống viêm của bồ công anh và khả năng loại bỏ vi khuẩn của uva ursi.
  • Ngoài ra người ta còn dùng bồ công anh làm món ăn thơm ngon, chế biến trà khô sử dụng hằng ngày, thanh lọc cơ thể, thải độc gan cùng nhiều tác dụng khác chưa kể đến.

Cách dùng bồ công anh

Có nhiều cách sử dụng bồ công, tùy vào mục đích mà sẽ áp dụng cách thức khác nhau. Sau đây, Caythuocdangian.com xin chia sẻ tới bạn đọc một số cách cơ bản:

Trà rễ và hoa bồ công anh: Dùng rễ hoặc hoa ngâm trong nước sôi 30 phút rồi uống như trà.

Nấu nước rễ bồ công anh nướng: Rễ mang rửa sạch, cắt lát mang nướng 30 phút ở nhiệt độ 300oC, rồi lấy ngâm với nước sôi 10 phút uống. Cách này giúp giải độc, tăng cường chức năng gan, tăng cường miễn dịch, có thể uống vào buổi sáng thay cà phê.

Làm nước sốt món ăn: Kết hợp với rau ngò làm nước sốt giúp tăng hương vị món ăn, lại giàu chất chống oxy hóa giúp ngăn ngừa gốc tự do, kháng virus và hỗ trợ cơ thể giải độc.

Nguyên liệu trong món salad: Có thể thêm bồ công anh vào các món rau trộn như bông cải xanh, cải trắng, tuy nhiên nó có vị hơi đăng hơi khó ăn. Cách này giúp bổ sung Vitamin C, tăng cường chất cơ.

Món rau xào: Dùng lá bồ công anh xào với tỏi như rau muống vậy, khi ăn vắt đều chút chanh lên rất ngon. Có thể bổ sung thêm hành tây hoặc ớt tùy khẩu vị.

Nguyên liệu một số món ăn khác: Có thể thêm vào các món như mì ống hay hải sản, có thể bày hoa trang trí tăng tính thẩm mỹ. Đối với món cá hồi, thái nhỏ bồ công anh rồi trộn với cá, giúp bổ sung chất béo, Omega 3 và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho sức khỏe.

♥ Có thể bạn quan tâm: Những công dụng Lá Mơ

Tác dụng phụ của bồ công anh

Khi dùng bồ công anh một số người có thể bị phản ứng phụ như nôn mửa, buồn nôn, chán ăn, viêm túi mật, sỏi mật, viêm da tiếp xúc, phản ứng mẫn cảm. Tuy nhiên chúng chỉ xảy ra với số ít, những người có cơ địa không hợp có thể thuộc các nhóm sau:

  • Trẻ em, người có bầu hoặc đang cho con bú
  • Người cao huyết áp, suy tim sung huyết, mắc bệnh tiểu đường hoặc mất cân bằng điện – nước sinh lý
  • Người mắc hội chứng bệnh tiêu hóa, kích thích ruột, tắc ruột, tắc ống dẫn mật hoặc dị ứng với nhựa cao su
  • Người bị mẫn cảm với loại thảo dược này
  • Người bị tỷ vị hư hàn, tiêu chảy hoặc lạnh bụng.

Ý nghĩa của cây bồ công anh

Đối với tình yêu: Tượng trưng cho một tình yêu thuần khiết và trong sáng ở những người trẻ tuổi, có nhiều ước mơ, nhiều người rất thích hoa bồ công anh, đã có nhiều câu chuyện cảm động hay bộ phim gắn liền với loại hoa này.

Đối với cuộc sống: Khi nở bông, bồ công anh sẽ tạo ra rất nhiều bông nhỏ bay cao xa phát tán trong không khí nhờ gió. Điều đó cũng tượng trưng cho những ước mơ với mong muốn được chắp cánh và vươn xa.

Lời kết về cây bồ công anh và tác dụng của nó

Tóm lại, cây bồ công anh là một trong những loại thực vật rất dễ trồng và có rất nhiều công dụng đối với đời sống. Cụ thể, cây được sử dụng khá nhiều trong Đông Y, vì giúp điều trị, phòng ngừa một số loại bệnh. Hy vọng, sau khi đọc bài viết bạn đã có nhiều thông tin, kiến thức về cây bồ công anh.

Bài viết cùng chuyên mục