Bệnh Crohn: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và cách điều trị

Bệnh Crohn là gì? là bệnh viêm đường ruột với các triệu chứng đau bụng, tiêu chảy nghiêm trọng, mệt mỏi, giảm cân và suy dinh dưỡng. Tình trạng viêm do bệnh Crohn gây ra thường lan sâu vào các lớp mô ruột dẫn tới vừa đau đớn và vừa suy nhược, và đôi khi có thể dẫn đến các biến chứng đe dọa tính mạng.Vậy làm cách nào để phòng tránh và điều trị bệnh Crohn? Tham khảo ngay bài viết sau đây.

Bệnh Crohn là gì?

Bệnh Crohn còn được gọi là bệnh viêm ruột (IBD), là chứng bệnh viêm đường ruột mãn tính rất nguy hiểm, gây loét ruột non, ruột già, lan sâu vào các mô ruột và cả đường tiêu hóa. Bệnh dẫn tới tình trạng mệt mỏi, đau bụng, tiêu chảy, sút cân nhanh, suy dinh dưỡng, đau đớn, suy nhược cơ thể, biến chứng nặng thậm chí có thể đe dọa đến tính mạng. ( theo vi.wikipedia.org/wiki/Bệnh_Crohn)

Hiện nay, bệnh Crohn không có thuốc đặc trị, người bệnh chỉ có thể sử dụng thuốc ức chế tình trạng của bệnh và bệnh có thể thuyên giảm dần, tuy nhiên cũng rất dễ tái phát.

Người bệnh đau đớn vì bị bệnh Crohn
Người bệnh đau đớn vì bị bệnh Crohn

Xem thêm:

Nguyên nhân bệnh Crohn

Hiện tại, nguyên nhân chính xác của bệnh Crohn vẫn chưa được biết. Trước đây, người ta nghi ngờ do chế độ ăn kiêng và tình trạng căng thẳng dẫn đến bệnh, nhưng giờ đây các bác sĩ cho biết rằng những yếu tố này làm nặng thêm tình trạng nhưng không phải là nguyên nhân dẫn đến bệnh Crohn. Một số yếu tố như di truyền và có vấn đề về hệ thống miễn dịch đóng vai trò nhất định trong sự phát triển của bệnh Crohn.

  • Hệ thống miễn dịch: Giả thuyết cho rằng do một số loại virus hoặc vi khuẩn kích hoạt bệnh Crohn. Khi hệ thống miễn dịch của người bệnh cố gắng chống lại vi sinh vật xâm nhập thì xảy ra phản ứng miễn dịch bất thường, khiến hệ thống miễn dịch nhầm lẫn không chỉ tấn công vi sinh vật xâm nhập mà tấn công luôn các tế bào trong đường tiêu hóa.
  • Di truyền: Bệnh Crohn là phổ biến ở những người có thành viên có người nhà mắc bệnh, vì vậy gen có thể đóng vai trò nhất định khiến cho các thế hệ sau có khả năng dễ mắc bệnh hơn gia đình khác.
  • Môi trường ô nhiễm: nơi sinh sống ở gần khu công nghiệp, sử dụng nguồn nước bẩn hoặc người thường xuyên hít phải khói thuốc lá.
  • Chế độ ăn uống: Chế độ dinh dưỡng kém, không đảm bảo vệ sinh cũng làm chức năng hệ tiêu hóa giảm sút, tạo điều kiện cho bệnh Crohn tấn công.

Triệu chứng bệnh Crohn

Crohn là bệnh viêm mạn tính mô hạt của đường ống tiêu hóa, nhưng chủ yếu ở đoạn cuối ruột non, tuy nhiên có thể gặp ở tất cả các vị trí khác của đường ống tiêu hóa. Triệu chứng của bệnh Crohn có thể từ nhẹ đến nặng và phát triển từ từ, nhưng đôi khi sẽ xuất hiện đột ngột, không có dấu hiệu báo trước. Người mắc bệnh có thể có những khoảng thời gian không có dấu hiệu hoặc triệu chứng của bệnh khiến họ nghĩ tình trạng bệnh Crohn đã thuyên giảm.

# Khi bệnh ở thể hoạt động có các triệu chứng điển hình như sau:

  • Sốt
  • Mệt mỏi
  • Tiêu chảy
  • Loét miệng
  • Đau bụng và chuột rút
  • Giảm thèm ăn và giảm cân
  • Đau gần hoặc xung quanh hậu môn
  • Có máu trong phân do có bệnh Crohn đại tràng

# Những người bị bệnh Crohn nặng sẽ có một số triệu chứng khác như:

  • Viêm da, mắt và khớp
  • Viêm gan hoặc viêm đường ống mật
  • Trẻ chậm lớn hoặc chậm phát triển các đặc tính sinh dục ở tuổi dậy thì

# Gặp bác sĩ nếu người bệnh có những thay đổi liên tục trong thói quen đại tiện hoặc có bất kỳ triệu chứng nào của bệnh Crohn như:

  • Đau bụng
  • Có máu trong phân
  • Tiêu chảy liên tục mà không đáp ứng với các loại thuốc không kê đơn
  • Sốt không rõ nguyên nhân kéo dài từ một hoặc hai ngày
  • Giảm cân không rõ nguyên nhân

Đối tượng nguy cơ bệnh Crohn

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh Crohn bao gồm:

  • Tuổi tác: Bệnh Crohn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng độ tuổi có khả năng mắc bệnh cao nhất là khoảng 30 tuổi.
  • Chủng tộc. Mặc dù bệnh Crohn có thể ảnh hưởng đến bất kỳ nhóm chủng tộc nào, nhưng người ta thấy rằng người da trắng và người gốc Đông Âu (Ashkenazi) có nguy cơ mắc bệnh cao nhất. Tuy nhiên, hiện nay, tỷ lệ mắc bệnh Crohn đang gia tăng ở những người da đen sống ở Bắc Mỹ và Vương quốc Anh.
  • Tiền sử gia đình. Có đến 1/5 người mắc bệnh Crohn có thành viên gia đình mắc bệnh này.
  • Hút thuốc lá. Hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát và quan trọng nhất để phát triển bệnh Crohn. Hút thuốc cũng khiến bệnh nặng hơn và nguy cơ người bệnh phải phẫu thuật cao hơn.
  • Thuốc chống viêm không steroid.
  • Nếu người bệnh sống ở khu vực thành thị hoặc công nghiệp, có nhiều khả năng sẽ mắc bệnh Crohn. Điều này cho thấy các yếu tố môi trường, bao gồm chế độ ăn nhiều chất béo hoặc thực phẩm chế biến sẵn đóng một vai trò quan trọng khiến nguy cơ mắc bệnh Crohn tăng lên.

Bệnh Crohn có nguy hiểm không?

Bệnh Crohn có thể dẫn đến một hoặc nhiều biến chứng sau:

  • Tắc ruột: Bệnh Crohn ảnh hưởng đến độ dày của thành ruột. Theo thời gian, các bộ phận của ruột có thể bị sẹo và hẹp lại, dẫn tới chặn dòng di chuyển của thức ăn đang được tiêu hóa và hấp thu trong đường ống tiêu hóa. Dẫn đến hệ quả là người bệnh có thể phải phẫu thuật để loại bỏ phần ruột làm tắc đường ống tiêu hóa.
  • Loét: Viêm mãn tính có thể dẫn đến vết loét bất cứ nơi nào trong đường tiêu hóa, bao gồm cả miệng và hậu môn.
  • Lỗ rò: Lỗ rò gần hoặc xung quanh khu vực hậu môn là loại phổ biến nhất.
  • Nứt hậu môn: Đây là một vết rách nhỏ ở mô dọc hậu môn hoặc ở vùng da xung quanh hậu môn nơi nhiễm trùng có thể xảy ra. Nó thường liên quan đến việc đi đại tiện đau đớn và có thể dẫn đến lỗ rò quanh hậu môn.
  • Suy dinh dưỡng: Tiêu chảy, đau bụng và chuột rút có thể khiến người bệnh kém ăn hoặc ruột không hấp thụ đủ chất dinh dưỡng cho người bệnh dẫn tới triệu chứng phổ biến là thiếu máu do thiếu sắt hoặc thiếu vitamin B-12.
  • Ung thư ruột kết: Có bệnh Crohn ảnh hưởng đến đại tràng làm tăng nguy cơ ung thư ruột kết. Các chuyên gia khuyến cáo nên sàng lọc ung thư đại tràng cho những người không mắc bệnh Crohn nên nội soi đại tràng cứ sau 10 năm bắt đầu ở tuổi 50.
  • Các vấn đề sức khỏe khác: Gây thiếu máu, loãng xương, loét dạ dày, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh viêm khớp hoặc bệnh liên quan đến gan, mật
  • Rủi ro về thuốc: Một số loại thuốc điều trị bệnh Crohn bằng cách ngăn chặn các chức năng của hệ thống miễn dịch có liên quan đến nguy cơ phát triển ung thư nhỏ như ung thư hạch và ung thư da.
Lỗ rò hậu môn
Lỗ rò hậu môn

Chẩn đoán Bệnh Crohn

  • Để chẩn đoán bệnh Crohn, bác sĩ có thể thực hiện một số xét nghiệm sau:
  • Xét nghiệm máu để kiểm tra tình trạng thiếu máu
  • Xét nghiệm máu ẩn trong phân.
  • Nội soi đại tràng. Xét nghiệm này cho phép bác sĩ xem toàn bộ đại tràng và phần cuối của hồi tràng (hồi tràng cuối) bằng một ống mỏng, linh hoạt, có đèn chiếu sáng và camera gắn ở đầu ống. Trong quá trình nội soi, bác sĩ cũng có thể lấy các mẫu mô nhỏ để sinh thiết. Nếu có các cụm tế bào viêm được gọi là u hạt, giúp xác nhận chẩn đoán của Crohn.
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT).
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI). Máy quét MRI sử dụng từ trường và sóng vô tuyến để tạo ra hình ảnh chi tiết của các cơ quan và mô. MRI đặc biệt hữu ích để đánh giá lỗ rò quanh vùng hậu môn (MRI vùng chậu) hoặc ruột non (chụp cắt lớp MR).
  • Nội soi viên nang (Capsule endoscopy). Đối với xét nghiệm này, người bệnh nuốt một viên nang có gắn máy ảnh và máy ảnh sẽ chụp ảnh ruột non, sau đó truyền dữ liệu đến máy lưu trữ được người bệnh đeo trên thắt lưng. Các hình ảnh sau đó được tải xuống máy tính, hiển thị trên màn hình máy tính và kiểm tra các dấu hiệu của bệnh Crohn. Máy ảnh thoát ra khỏi cơ thể sau khi người bệnh đi đại tiện.

Các biện pháp điều trị bệnh Crohn

Hiện tại không có cách chữa bệnh Crohn khỏi hoàn toàn và không có phương pháp điều trị nào phù hợp với tất cả người bệnh. Mục tiêu của điều trị là giảm viêm gây ra các triệu chứng của người bệnh, hạn chế biến chứng, thuyên giảm các triệu chứng lâu dài.

  • Thuốc chống viêm. Các loại thuốc này làm giảm viêm, nhưng chúng nhắm vào hệ thống miễn dịch của người bệnh nên cũng tạo ra các chất gây viêm. Đối với một số người, nếu kết hợp các loại thuốc này lại thì hiệu quả hơn so với chỉ sử dụng đơn lẻ một loại thuốc đơn thuần.
  • Thuốc ức chế miễn dịch.
  • Thuốc kháng sinh có thể làm giảm lượng thoát nước và đôi khi chữa lành lỗ rò và áp xe ở những người mắc bệnh Crohn. Một số nhà nghiên cứu cũng nghĩ rằng thuốc kháng sinh giúp giảm vi khuẩn đường ruột có hại có thể đóng vai trò kích hoạt hệ thống miễn dịch đường ruột, dẫn đến viêm.
  • Chống tiêu chảy. Một chất thực phẩm chức năng bổ sung chất xơ giúp làm giảm các triệu chứng của tiêu chảy nhẹ đến trung bình bằng cách làm tăng số lượng phân lên.
  • Thuốc giảm đau. Đối với cơn đau nhẹ, bác sĩ có thể khuyên dùng acetaminophen (Tylenol, các loại khác) – nhưng không phải là thuốc giảm đau thông thường khác, chẳng hạn như ibuprofen, naproxen natri (Aleve).
  • Bổ sung sắt. Nếu người bệnh bị chảy máu đường ruột mãn tính, có thể dẫn tới thiếu máu do thiếu sắt và cần phải bổ sung sắt.
  • Bệnh Crohn gây thiếu vitamin B-12, do đó người bệnh có thể được chỉ định tiêm Vitamin B-12, do Vitamin B-12 giúp ngăn ngừa thiếu máu, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển bình thường và rất cần thiết cho chức năng của dây thần kinh.
  • Bổ sung canxi và vitamin D.

Cách Phòng ngừa bệnh Crohn

Đôi khi người bệnh có thể cảm thấy bất lực khi đối mặt với bệnh Crohn. Nhưng những thay đổi trong chế độ ăn uống và lối sống có thể giúp kiểm soát các triệu chứng của bệnh và kéo dài thời gian giữa các đợt bùng phát.

Chế độ ăn

Không có bằng chứng chắc chắn rằng những gì người bệnh đã ăn là nguyên nhân dẫn tới bệnh Crohn. Nhưng một số loại thực phẩm và đồ uống có thể làm nặng thêm các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh. Nếu phát hiện ra một số thực phẩm khiến các triệu chứng của bệnh bùng phát thì người bệnh nên loại bỏ chúng. Dưới đây là một số gợi ý có thể hiệu quả:

  • Hạn chế các sản phẩm sữa.
  • Hãy thử các loại thực phẩm ít chất béo
  • Hạn chế chất xơ như trái cây và rau quả tươi và ngũ cốc có thể làm cho các triệu chứng của bệnh tồi tệ hơn. Nếu trái cây và rau sống khiến người bệnh khó chịu, hãy thử hấp, nướng hoặc hầm chúng.
  • Tránh các thực phẩm như thực phẩm cay, rượu và caffeine có thể làm cho các dấu hiệu và triệu chứng của bạn tồi tệ hơn.

Các biện pháp ăn kiêng khác

  • Ăn nhiều bữa nhỏ.
  • Uống nhiều chất lỏng. Cố gắng uống nhiều nước hàng ngày. Nước là tốt nhất. Rượu và đồ uống có chứa caffeine kích thích ruột và có thể làm cho bệnh tiêu chảy nặng hơn, trong khi đồ uống có ga thường xuyên tạo ra khí gas gây chướng bụng.
  • Cân nhắc sử dụng vitamin tổng hợp. Do bệnh Crohn cản trở khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng và vì chế độ ăn uống của người bệnh có thể bị hạn chế thì việc bổ sung vitamin tổng hợp và khoáng chất thường hữu ích và hiệu quả. Tuy nhiên, khuyến cáo người bệnh nên xin ý kiến của bác sĩ trước khi dùng bất kỳ vitamin hoặc thực phẩm bổ sung nào.

Hút thuốc làm tăng nguy cơ phát triển bệnh Crohn và một khi bạn mắc bệnh, hút thuốc có thể làm cho bệnh nặng hơn. Những người mắc bệnh Crohn hút thuốc có nhiều khả năng tái phát, cần sử dụng nhiều thuốc và phẫu thuật lặp lại. Bỏ hút thuốc có thể cải thiện sức khỏe tổng thể của đường tiêu hóa cũng như mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khác.

Mặc dù căng thẳng không gây ra bệnh Crohn, nhưng nó có thể làm cho các dấu hiệu và triệu chứng của bạn trở nên nặng hơn. Mặc dù không phải lúc nào cũng có thể tránh được căng thẳng, người bệnh có thể tìm hiểu các cách giúp quản lý tình trạng căng thẳng như:

  • Tập thể dục.
  • Phản hồi sinh học (Biofeedback).
  • Thường xuyên thư giãn và tập thở.

Trên đây là tổng hợp các kiến thức về bệnh Crohn sẽ giúp ích cho các bạn trong việc bảo vệ sức khỏe của bản thân, xây dựng lối sống lành mạnh, tránh xa các bệnh đường tiêu hóa. hi vọng Fansipanvn.com đã cung cấp những thông tin hữu ích giúp bạn hiểu hơn về căn bệnh này.

Bài viết cùng chuyên mục